Hepatit B, HBs Ag Yüksek, Hepatit B Bulaşıcı mı?

Yazan Doktora Soru Sor

Hepatit B Nedir ?

Hepatit B, karaciğer iltihabı anlamına gelen hepatit hastalığının etkeni olan virüslerden bir tanesidir.Meydana getirdiği hastalık,çok ağır tablolara neden olabilmektedir.Bu virüs,esas olarak karaciğerde yerleşir,orada çoğalır ve zamanla karaciğeri tahrip edecek boyutlara ulaşabilir.

Hepatit B bulaşıcı bir hastalıktır ve ülkemizde çok önemli bir sağlık sorunudur.

Türkiye’de bugün her 3 kişiden yaklaşık 1’i Hepatit B virüsü ile karşılaşmıştır. Yine her 10 kişiden 1’i Hepatit B virüsünü taşımakta ve bulaştırmaktadır. Hastaların % 75-80 inde herhangi bir belirti vermeksizin gelişir, taramalarda ve kan bağışlarında yapılan tetkiklerde tesadüfen tespit edilir. Kuluçka süresi 2-6 ay arasında değişmektedir. Bu süreler sonunda gözlenebilen hastalık belirtileri ;

HEPATİT B ile İlgili Sorularınız için TIKLAYIN

Aşırı halsizlik ve yorgunluk hissi

İştah kaybı

Bulantı

Kusma

Deride ve göz aklarında sararma

İdrar renginde koyulaşma

Karın ağrısı

Karaciğer bölgesinde hassasiyet , olarak özetlenebilir.

anti-HBs; HBsAg; HBeAg; anti-HBc; anti-HBc,IgM; anti-HBe; HBV DNA

Hepatit B antikorlarının varlığını saptamada kullanılan birkaç test vardır. Antijenlerden (yabancı proteinler) korunmak için vücut tarafından antikorlar üretilir. Viral antijenlerin varlığını saptamak üzere birkaç test daha vardır.

Hepatit B yüzey antikoru (anti-HBs) en yaygın testtir. Varlığı HBV’ye daha önceden maruz kalındığını ifade eder, fakat virüs artık varlığını sürdürmediğinden kişi virüsü diğer kişilere geçiremez. Antikor, vücudu gelecekteki HBV enfeksiyonlarına karşı korur. HBV’ne maruz kalınmasına ek olarak, antikorlar başarılı bir aşılanmadan sonra da edinilebilir. Bu test aşılanma (anti-HBs yok ise) ihtiyacını belirlemek amacıyla, ya da hastalığa karşı aşılanmanın tamamlandığını ya da aktif enfeksiyonu izlemek amacıyla yapılır.

Hepatit B yüzey antijeni (HBsAg) HBV tarafından üretilen protein yapısında bir antijendir. Bu antijen, akut hepatit B’nin en erken işaretidir ve sıklıkla enfekte olan kişilerin belirtiler görülmeden önce tanınmasını sağlar. HBsAg iyileşme sırasında kanda kaybolur. Bazı kişilerde (özellikle çocuklar gibi enfekte olan ya da AIDS gibi zayıf bir bağışıklık sistemine sahip olanlarda), HBV ile kronik bir enfeksiyon gelişebilir ve HBsAg pozitif kalır.

Bazen, HBV karaciğer ve diğer hücrelerde “saklanır” ve başka insanları enfekte edebilecek yeni virüsler oluşturmaz, ya da kanda ölçülemeyecek kadar çok düşük miktarlarda çoğalabilir. Bu formu taşıyan kişilere taşıyıcılar denir. Diğer olgularda, vücut karaciğeri daha da enfekte edebilecek virüsleri yapmaya devam eder ve diğer kişilere de bulaşabilir. Her iki olguda, HBsAg pozitif olacaktır. Bir sonraki test bu iki durumu ayırt etmek için faydalıdır.

Hepatit B e-antijen (HBeAg) HBV enfeksiyonlarına eşlik eden viral bir proteindir. Yüzey antijeninden farklı olarak, e-antijeni sadece virüsler var olduğunda kanda bulunur. Virüs “gizlenmeye” başladığı zaman, e-antijeni artık kanda görülmez. HBeAg sıklıkla virüsün diğer insanlara yayılma kabiliyetinin bir işareti olarak kullanılır (bulaşıcılık). e-antijenin ölçülmesi HBV tedavisi etkinliğinin izlenmesinde de kullanılabilir; başarılı tedavi genellikle kandan HBeAg’yi uzaklaştıracak ve e-antijenine (anti-HBe) karşı antikorların oluşmasına neden olacaktır. e-antijeni oluşturmayan bazı HBV tipleri vardır; bunlar özellikle Ortadoğu ve Asya’da yaygındır. Bu HBV tiplerinin yaygın olduğu alanlarda, HBeAg testi çok yararlı değildir.

Anti-HBe, hepatit B e-antijenine karşı oluşan bir antikordur. Akut hepatit B enfeksiyonu geçirmiş olan kişilerde, anti-HBe anti-HBc ve anti-HBs ile birlikte bulunacaktır. Kronik hepatit B hastalığı olanlarda, virüs gizlenmeye başladığı zaman ya da vücuttan atıldığında genellikle anti-HBe pozitif duruma geçer. HBe antijeni üretmeyen suşlarda, anti-HBe’de pozitiftir.

Anti-hepatit B core antijeni (anti-HBc), hepatit B core antijenine karşı oluşan bir antikordur. Core antijen, virüs partikülleri üzerinde bulunur, fakat enfeksiyonun erken döneminde kaybolur. Bu antikor bir akut HBV enfeksiyonu sırasında veya sonrasında oluşur ve genellikle virüsten arınanlarda olduğu gibi kronik HBV taşıyıcılarında da bulunur, ve genellikle hayat boyu kalır. Anti-HBc testi IgM antikoru için spesifik olduğunda, akut enfeksiyonu belirlerken, anti HBc total akut veya kronik geçirilmiş enfeksiyonu belirler.

HBV DNA kan dolaşımındaki virüslerin saptanmasında HBeAg’den daha duyarlı bir testtir. Genellikle serolojik testlerle birlikte kullanılır. Kronik HBV enfeksiyonu olan hastalarda, anti viral tedaviyi izlemek amacıyla kullanılabilir.

Ne zaman istenir?

Bu testler, aşılanmanın arzu edilen bağışıklık düzeyini oluşturup oluşturmadığını anlamak ve enfeksiyonun seyrini takip etmek ve tanı koymak amacıyla kullanılır.Akut hepatitli bir hastada, yakın zamandaki bir HBV enfeksiyonunu saptamak amacıyla genellikle anti-HBc IgM ve HBsAg birlikte istenir. Kronik hepatit hastalarında, veya ALT veya AST düzeyi yüksek olan kişilerde, HBsAg ve anti-HBc genellikle HBV nedeniyle oluşabilecek karaciğer hasarını görmek amacıyla istenir. Böyle olduğu takdirde, HBsAg ve HBeAg genellikle düzenli aralıklarla ölçülür (6 ay ile 1 yıl arasında) çünkü bazı kişilerde HBeAg (ve daha az sıklıkla HBsAg) kendiliğinden kaybolacaktır. Son yapılan çalışmalarda anti-HBc taşıyan fakat HBsAg bulunmayan kişilerin çoğunda kan ve/veya karaciğerde HBV DNA’nın çok düşük düzeylerde olduğu gösterilmiştir. Bunun önemi hâlen tartışmalıdır. Kronik HBV için tedavi edilen kişilerde, tedavinin başarısını belirlemek amacıyla HBeAg ve HBV DNA kullanılabilir (bu durumda her ikiside ölçülemeyecektir). Bir kişiye HBV aşısı yapılırsa, anti-HBs başarılı olup olmadığını görmek amacıyla kullanılır; antikor düzeyi 10 IU/mL’nin üzerinde ise, bağışıklık sistemi ile ilgili herhangi bir problemi yoksa ya da olmayacaksa (HIV enfeksiyonu, böbrek yetmezliği, ya da bağışıklık sitemini baskılayan ilaçlarla tedavi) kişi hayatı boyunca HBV enfeksiyonuna karşı muhtemelen korunmuş olacaktır.

Bağışlanan bütün kanlarda nakilden önce HBsAg bulunup bulunmadığını anlamak amacıyla test yapılır.

Test sonucu ne anlama gelir?

  • Hepatit B yüzey antikoru (anti-HBs): Pozitif bir sonuç, aşılanmadan sonra ya da bir enfeksiyonu takiben iyileşme döneminde hepatit B’ye karşı bağışıklık oluştuğunu gösterir.
  • Hepatit B yüzey antijeni (HBsAg): Negatif bir sonuç, kişinin virüse hiç maruz kalmadığını ya da akut hepatit geçirdiğini ve virüsten (ya da virüs vardır, çoğunlukla gizli kalmış bir enfeksiyondur) kurtulduğunu gösterir. Pozitif (ya da reaktif) bir sonuç, aktif bir enfeksiyonu işaret eder, fakat virüsün başkalarına geçip geçmeyeceğini belirlemez.
  • Hepatit B e-antijen (HBeAg): Pozitif (ya da reaktif) bir sonuç, virüsün diğer kişilere geçebileceğinin bir işaretidir. Negatif bir sonuç, genellikle virüsün başkalarına geçmeyeceği anlamına gelir. Bu durum proteini yaygın olarak üretmeyen suşların neden olduğu enfeksiyonların görüldüğü bölgeler dışında geçerlidir.
  • Anti-hepatit B core antijeni (anti-HBc): Pozitif bir anti-HBs ile birlikte görülür ise, genellikle bir enfeksiyon geçirildiğini ve kişinin bir taşıyıcı ya da kronik olarak enfekte olmadığını belirtir. Akut enfeksiyonda HBc’ye karşı oluşan ilk antikor tipi bir IgM antikorudur. Bu tip antikorun test edilmesi, bir kişinin son zamanlarda HBV (anti-HBc IgM pozitif olduğunda) ile enfeksiyon geçirip geçirmediğini ya da bir süreyle (anti-HBc IgM negatif olduğunda) geçirip geçirmediğini ortaya çıkarabilir.
  • HBV DNA: Pozitif (ya da reaktif) bir sonuç, diğer kişilere geçebilecek bir virüsün varlığına işaret eder. Negatif bir sonuç (özellikle bir mL kanda 200 virüse (kopya) kadar yakalayabilen testler kullanılır ise), genellikle virüsün diğer kişilere geçemeyeceğini gösterir,


Hepatit B hastalığının akut ve kronik olmak üzere iki ayrı formu bulunmaktadır.

Akut Hepatit B’de, hastada halsizlik, güçsüzlük, iştahsızlık, sarılık gibi şikayeteler olabilir. Kronik formunda, hiç bir şikayet olmamasından, halsizlik, çabuk yorulma, iştahsızlık gibi belirtilere, romatolojik hastalıklar, böbrek hastalığı bulgularına kadar değişen hastalık semptomlarına neden olabilir. Birçok hepatit hastasının herhangi bir yakınması yokken yapılan kan tetkiklerinde karaciğer enzim yüksekliği saptanması ve bu nedenle tetkik edilmesi, evlilik öncesi ve iş başvurusunda bakılan hepatit testlerinin pozitif bulunması ile tanı konulur. Bu şekilde yakınmasız olan Hepatit B hastaları sessiz sedasız olarak zamanla karaciğer sirozu bulguları (karında şişlik, sarılık, kaşıntı vs.) ile doktora başvurabilmektedirler.

HBs Ag ve ANti HBe (+) ve yüksek olması, HBe Ag ve HBV DNA’nın negatif olması, karaciğer enzimlerinin normal olması, sizin taşıyıcı olduğunuzu gösterir. Hepatit B virüsünün var olduğunu, taşıyıcı olduğunuzu gösterir.

HBs Ag yüksek olan kişiler belli aralıklarda takip olması gerekmektedir. Ancak HBe AG(+), karaciğer enzim yüksekliği olan hastalarda HBV DNA (hepatit B virüs gen düzeyine) düzeyine bakılması ve yüksekse tedavi edilmesi gerekir. Siroz gelişmiş olan hastalarda karaciğer nakli yapılabilmektedir. Ailenizdekilerin Hepatit B ile enfekte veya aşılı olup olmadıklarına bakılması gerekir.

HEPATİT B ile İlgili Sorularınız için TIKLAYIN

Hepatit B virüsü bulaştıktan sonra üç yol izler:

Kişinin immün sistemi (bağışıklık sistemi) kuvvetli ise vücudunda virüse karşı antikor denilen koruyucu maddeler oluşur ve belirli bir düzeyde kalır,artık kişi doğal olarak aşılanmıştır, tam şifa ile iyileşmiştir.Ömür boyu Hepatit B’den korunacaktır.

Oluşan bu koruyucu antikorlar,eğer ki olması gereken düzeye ulaşamaz ise kişi taşıyıcı olarak kalacaktır,henüz kendisi hasta değildir fakat potansiyel virüs saçıcısıdır,çevresi için hastalığın yayılmasında büyük bir tehlike oluşturur.Özellikle ülkemizde bu anlamda gizli taşıyıcılar çoktur,hastalığın kontrolsüz bulaşmasında en sessiz yolu oluşturur.Taşıyıcılar için risk yıllar sonra başlayabilir.Taşıyıcı kişi karaciğer kanserine aday olabilir veya organ hasarı ile karaciğer yetmezliğine girebilir.

Kişide koruyucu antikorlar hiç oluşamaz,herzaman virüs güçlü durumdadır,vücut virüse yeniktir,karaciğer fonksiyonları bozuktur,karaciğer enzimleri yüksektir,kişi aktif hastadır, hızla karaciğer yetmezliğine gider veya hastalık yıllara yayılır zamanla karaciğer yetmezliğine ya da karaciğer kanserine dönüşür.

Hepatit B’de hedef organ karaciğerdir.

Karaciğer vücudu toksik maddelerden temizleyen,sindirimde görevli safrayı sentezleyip kana veren ,vücutta görevli pek çok taşıyıcı proteinleri sentezleyen ana organdır.Karbonhidrat,yağ ve protein metabolizmasında da çok önemli görevleri vardır.

Bu virüs karaciğer dokusunu oluşturan hücreleri tutar,bu hücreler zamanla fonksiyonlarını yapamaz hale gelir,yukarıda bahsettiğimiz yollara göre karaciğeri zedeleyebilir ve tek tek hücre ölümü başlayabilir,sonrasında karaciğer doku kaybı gelişebilir.Sonuç:GERİYE DÖNÜŞSÜZ ORGAN HASARIDIR.

Hepatit B Nasıl Bulaşır ?

Hepatit B, kan yoluyla ve çok sıklıkla da yakın temasla (kan dışındaki vücut sıvıları:tükürük,ter,cinsel organ sıvıları) bulaşır. Derideki bir çatlak yada açık yara ile temas eden bir damla kan yada tükürük bile hastalığın bulaşması için yeterli olabilmektedir. Taşıyıcı anneden bebeğine de doğum esnasında bulaşabilir.

En önemli ve yaygın bulaşma yolu korumalı da olsa cinsel ilişkidir,çünkü ter ve tükürük gibi vücut sıvılarıyla dahi geçişleri olabilmektedir.Kan ve kan ürünlerinin nakli,kirli enjektörlerin kullanımı(ör:uyuşturucu bağımlılarında olduğu gibi hijyenik olmayan şartlarda ortak kullanılan enjektörlerle),yeterli sterilizasyonun yapılmadığı cerrahi girişimler, kuaför ve berberlerdeki iyi sterilize edilmemiş manikür ve pedikür setleri, tıraş bıçakları, makaslar, steril olmayan aletlerle yapılan sünnet,kulak delme işlemleri ve ortak kullanılan diş fırçaları Hepatit B virüsünün bulaşmasına sıklıkla aracılık etmektedir.

Hepatit B Taşıyıcılığı Ne Demektir ?

Bu virüs ile temas eden her 10 bebekten 9’u ve her 10 erişkinden 1’i belirli bir süre sonunda (>>6 ay) mikrobu vücudundan atmayı başaramazsa yaşam boyu taşıyabilecek ve insanlara yayacaktır. Ancak taşıyıcılarda hastalık durumu farklılık gösterebilmektedir. Karaciğerlerinde oldukça ağır hasarın ortaya çıktığı bireylerde, yıllar sonra Karaciğer Yetmezliği, Siroz ve Karaciğer Kanseri görülebilmektedir. Kronik hepatitlilerin %25’i Primer Karaciğer Kanseri ve Siroz nedeniyle ölmektedir. Hepatit B Primer Karaciğer Kanserlerinin %60-80’inden sorumludur. Ve karaciğer kanserleri kanser ölümleri içinde ilk 3 sırada yer almaktadır. Hepatit b virüsü sigaradan sonra bilinen en yaygın kanserojendir(kanser nedenidir).

Hepatit B Risk Grupları Hangileridir ?

Hepatit B’li anneden doğan bebekler

Ev içinde Hepatit B hastası yada taşıyıcısı olanlar

Birden fazla kişi ile cinsel ilişkisi olanlar

Eşcinseller

Kan ve kan ürünleri kullananlar

Hemodiyaliz hastaları

Damar içi ilaç bağımlıları

Sağlık personeli

Toplu halde bulunulan yerlerde ( okullar, kreşler, kışlalar, yurtlar, huzurevleri v.s.) yaşayanlar risk gruplarını oluştururlar.

Hepatit B’den Korunmak Mümkün müdür ?

Virüs vücuda girmemişse korunması kesinlikle mümkün olan bir hastalıktır.En etkili korunma yolu da aşılanmadır.Koruyuculuğu %90-95’tir. Eğer koruyucu düzeyde antikor titresi elde edilmişse koruyuculuk %100’e ulaşır.

Aşılama,taşıyıcılara veya aktif hasta olanlara yapılamaz.

Aşılama kararı,doktorlar tarafından istenen belirli tetkiklerden sonra verilebilir.
Uygulanacak aşı şeması,toplam üç dozun belirli zamanlara bölünerek uygulanması ile olur.

Genel olarak kullanılan aşı şeması: ilk doz 0.ay(sıfırıncı ay) kabul edilmek kaydıyla,bir ay sonra 2.doz ve 5 ay sonra 3.doz olmak üzere 0-1 ve 6.ayda yapılan 3 doz aşı uygulamasıdır.

Bir diğer uygulama da hızlı cevap beklenen olgulardaki kullanılan şemadır:

0.ayda 1.doz,bir ay sonra 2.doz,bir ay sonra 3.doz ve de 12.ay da(yani son 3.dozdan 11 ay sonra ) 4.dozun yapılmasıdır.

Aşılama sonrası enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık, şişlik, ateş yüksekliği ve birtakım allerjik reaksiyonlar görülebilmektedir.Çoğu önemsiz reaksiyonlardır.Hastalığın risklerinin yanında daha da önemsizleşirler.

HEPATİT B ile İlgili Sorularınız için TIKLAYIN

Ne Aradılar:

  • hbsag nedir
  • hbsag yüksek olması
  • hbsag yüksek çıkması
  • anti hbs nedir yüksekliği
  • anti hbs nedir
  • anti hbs yüksek
  • hbsag hakkındaki tüm sorular
  • hbsag nin yüksek olması
  • hbsag reactive nedir
  • hbsag pozitif ne demek
  • hepatitb

Yazan Doktora Soru Sor


Konu ile İlgili Sorularınızı Uzman Doktorlara Sorabilirsiniz, TIKLAYIN